W styczniu 2021 roku zostały wprowadzone zmiany w przepisach dotyczących praw konsumentów. Tak zwany pakiet przyjazne państwo w znaczący sposób poprawił sytuację przedsiębiorców, dokonujących zakupy przez Internet.

Adwokat Tomasz Dziedziński z lexnonstop.com zgodził się odpowiedzieć na kilka najbardziej nurtujących pytań na temat zmian, które zaszyły w styczniu 2021 roku w obszarze prawa konsumentów.

Czy przedsiębiorcy mają prawo do zwrotu towaru zakupionego przez Internet?


W ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta dodano art. 38a, który stanowi, że „przepisy dotyczące konsumenta zawarte w niniejszym rozdziale (tj. rozdziale 4 – regulującym prawo odstąpienia od umowy – przyp.) stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej”.

Ww. nowelizacja weszła w życie w dniu 1 stycznia 2021 r., a przepisu nie stosuje się do umów zawartych przed dniem 1 stycznia 2021 r.

Zmianą wprowadzono rozszerzoną ochronę prawną, która początkowo przysługiwała tylko konsumentom.

Tak, przedsiębiorcy mają prawo do zwrotu towaru zakupionego przez Internet – zakup przez Internet jest zawarciem umowy na odległość (a więc jest umową zawartą w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie). ALE: prawo do zwrotu towaru zakupionego przez Internet mają tylko przedsiębiorcy zawierający umowę bezpośrednio związaną z ich działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla nich charakteru zawodowego.

Zawodowy charakter umowy należy każdorazowo ustalić w konkretnym przypadku. Jeżeli umowa została zawarta na potrzeby działalności gospodarczej (np. zakup materiałów, prefabrykatów), ma bezpośredni związek z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, jest typowa czy powtarzalna, to można mówić o zawodowym charakterze umowy. Np. przedsiębiorca – producent mebli zamawia akcesoria meblowe (zawodowy charakter umowy). Natomiast jeżeli producent mebli – przez Internet – kupił kasę fiskalną, to umowa nie ma zawodowego charakteru, choć kasa fiskalna jest wykorzystywana przez niego przy prowadzeniu działalności. Producent mebli nie zajmuje się – ani nie jest profesjonalistą – w zakresie sprzedaży kas fiskalnych, a więc może od umowy odstąpić (dokonać zwrotu towaru). Jako że na kupującym przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia, że umowa nie ma zawodowego charakteru – to on musi wykazać, że rodzaj prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wyklucza uznanie, że umowa miała zawodowy charakter.

Na potrzeby artykułu – przez zwrot należy rozumieć zrealizowanie przez przedsiębiorcę uprawnienia do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy – bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów w terminie 14 dni. Powoduje to przyjęcie, że umowę zawartą na odległość uważa się za niezawartą.

Czy każdy przedsiębiorca ma prawo do zwrotu towaru? (jak jest w przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych i spółek?)


Prawo do zwrotu (odstąpienia od umowy) przysługuje wyłącznie osobie fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego.

Prawo do zwrotu (odstąpienia od umowy) przysługuje więc wyłącznie indywidualnemu przedsiębiorcy – osobie prowadzącej działalność gospodarczą we własnym imieniu. Bez znaczenia pozostaje rodzaj prowadzonej działalności (usługowa, produkcyjna, handlowa itd.).

Prawo do zwrotu (odstąpienia od umowy) przysługuje przedsiębiorcom: indywidualnym (również cudzoziemcom), rolnikom, przedsiębiorcom prowadzącym spółkę cywilną.

Prawo do zwrotu (odstąpienia od umowy) nie przysługuje: przedsiębiorcom niebędącymi osobami fizycznymi, a więc spółkom prawa handlowego, czyli np. spółce jawnej, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, spółce akcyjnej (nawet jeżeli wspólnikami czy członkami zarządu są osoby fizyczne).

Kiedy przedsiębiorca nie ma prawa do zwrotu towaru?


Do przedsiębiorcy znajdzie zastosowanie art. 38 ww. ustawy.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość nie przysługuje w odniesieniu do umów:

1) o świadczenie usług, jeżeli przedsiębiorca wykonał w pełni usługę za wyraźną zgodą konsumenta, który został poinformowany przed rozpoczęciem świadczenia, że po spełnieniu świadczenia przez przedsiębiorcę utraci prawo odstąpienia od umowy;

2) w której cena lub wynagrodzenie zależy od wahań na rynku finansowym, nad którymi przedsiębiorca nie sprawuje kontroli, i które mogą wystąpić przed upływem terminu do odstąpienia od umowy;

3) w której przedmiotem świadczenia jest rzecz nieprefabrykowana, wyprodukowana według specyfikacji konsumenta lub służąca zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb;

4) w której przedmiotem świadczenia jest rzecz ulegająca szybkiemu zepsuciu lub mająca krótki termin przydatności do użycia;

5) w której przedmiotem świadczenia jest rzecz dostarczana w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu opakowania nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub ze względów higienicznych, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;

6) w której przedmiotem świadczenia są rzeczy, które po dostarczeniu, ze względu na swój charakter, zostają nierozłącznie połączone z innymi rzeczami;

7) w której przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi przedsiębiorca nie ma kontroli;

8) w której konsument wyraźnie żądał, aby przedsiębiorca do niego przyjechał w celu dokonania pilnej naprawy lub konserwacji; jeżeli przedsiębiorca świadczy dodatkowo inne usługi niż te, których wykonania konsument żądał, lub dostarcza rzeczy inne niż części zamienne niezbędne do wykonania naprawy lub konserwacji, prawo odstąpienia od umowy przysługuje konsumentowi w odniesieniu do dodatkowych usług lub rzeczy;

9) w której przedmiotem świadczenia są nagrania dźwiękowe lub wizualne albo programy komputerowe dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, jeżeli opakowanie zostało otwarte po dostarczeniu;

10) o dostarczanie dzienników, periodyków lub czasopism, z wyjątkiem umowy o prenumeratę;

11) zawartej w drodze aukcji publicznej;

12) o świadczenie usług w zakresie zakwaterowania, innych niż do celów mieszkalnych, przewozu rzeczy, najmu samochodów, gastronomii, usług związanych z wypoczynkiem, wydarzeniami rozrywkowymi, sportowymi lub kulturalnymi, jeżeli w umowie oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi;

13) o dostarczanie treści cyfrowych, które nie są zapisane na nośniku materialnym, jeżeli spełnianie świadczenia rozpoczęło się za wyraźną zgodą konsumenta przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i po poinformowaniu go przez przedsiębiorcę o utracie prawa odstąpienia od umowy.

Kiedy musimy przyjąć towar do zwrotu od przedsiębiorcy?

W razie spełnienia przesłanek uprawniających do odstąpienia od umowy

  • zwrot w terminie 14 dni od dnia: 1) dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która: a) obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach – od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części, b) polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony – od objęcia w posiadanie pierwszej z rzeczy; 2) dla pozostałych umów – od dnia zawarcia umowy;
  • złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy (do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem);
  • co do przedsiębiorcy – pożądanym jest złożenie oświadczenia przez przedsiębiorcę, że umowa – choć zawarta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – nie ma zawodowego charakteru.

Kto ponosi koszty zwrotu?

Bezpośrednie koszty zwrotu ponosi kupujący przedsiębiorca, chyba że sprzedający zgodził się je ponieść lub nie poinformował kupującego o konieczności poniesienia tych kosztów. Sprzedający sam może odebrać zwracany towar.

Wprowadzona zmiana rozszerzająca zakres ochrony na indywidualnego przedsiębiorcę powoduje liczne kontrowersje i wątpliwości. W szczególności trudności może nastręczać ocena, czy umowę należy kwalifikować jako zawartą bezpośrednio w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz czy posiada ona charakter zawodowy. Od odpowiedzi na te wątpliwości zależy obowiązek sprzedawcy do uznania skuteczności odstąpienia od umowy (zwrotu towaru). Jeżeli sprzedawca uzna, że nie zachodzą podstawy uprawniające do odstąpienia od umowy – może odmówić uwzględnienia odstąpienia, przez co nie będzie zobowiązany do przyjęcia zwróconego towaru i zwrotu pieniędzy.

Adwokat Tomasz Dziedziński z lexnonstop.com.
Prowadzi kancelarię adwokacką we Wrocławiu. Świadczy usługi na terenie całej Polski.
Zawodowo specjalizuje się w sprawach z zakresu prawa konsumenckiego, prawa gospodarczego, prawa cywilnego. Prowadzi sprawy z zakresu prawa medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem tzw. błędów medycznych (lekarskich), oraz sprawy związane z kredytami indeksowanymi i denominowanymi powiązanymi z kursami walut obcych, w szczególności franka szwajcarskiego (CHF).

Similar Posts